A business model for a different market oriented public government
Since 2009 I publish columns about e.g. the public government in the Netherlands. Next to this I feel committed to discussions on topicalities. Doing so I obtain experience on the field of cultural differences between the two social networks, the Dutch Medianetwork (http://www.nederlandsmedianetwerk.nl/ ) and Ambtenaar 2.0. (PublicServant network 2.0) (http://ambtenaar20.ning.com/ )
Nyenrode Business University (http://www.nyenrode.nl/Pages/Default.aspx ) offered a price. I took part in the contest as a consequence of this price-offering.
After more than two years experience in two different social networks, it feels like an apotheosis now seven professors and one lector judged my column to be one of the ten best. These highly educated professionals are committed to the Nyenrode Business University, for the subject MBA in Public & Private.
The criteria set upon the columns to be judged I consider them to be a well formulated task to an entrepreneur. I managed to set this task according these criteria. This confirmation of one of my skills is very important to me, due to my experiences in everyday practice. Here, you’ll find the criteria: http://bit.ly/jT2axR
This price of encouragement I consider to be one of the culminating points in my career as a column writer on the topic ‘public government’. I invite you kindly to read my translated text:
Through this article I accepted the challenge of the Business University Nyenrode ( http://www.nyenrode.nl/Pages/Default.aspx ) to write a column about filling the gap between public and private cultures in the Netherlands. I – a self-employed professional – work in order of the government. Doing so, I still obtain multiple kinds of experiences on the threshold to public spheres. My general attitude amongst public servants is emphasizing my professionalism. I do not belong to the specific culture of the organization. I have been hired for my profession. So, it is quite logic that I emphasize my professional skills. That resulted in interesting information, especially if this information concerns the gap between public and private spheres in the Netherlands. See also my former publications: http://bit.ly/gbnk3c en http://bit.ly/iUYmSK
The subject of the price-offering is too broad and too common formulated to be useful for one column. Therefore I border the questioning by mentioning the problems I see in general.
To the highest levels in society the opinions have been divided about the desired position in the Dutch society of the public government. Professors, in common, reason to a shade on this subject. Some amongst them feed British professors like R.A.W. Rhodes, author of The new government, governing without a government , others will be inspired by the first negative experiences in our society with a government that is following the economical way of thinking on macro level of our society. I mention in this respect two prominent well known persons in our governmental surroundings: Alex Brenninkmeijer, national counselor, The government as being a business organization (http://bit.ly/ilHxn7 ) and vice-president of the Council of State, Herman Tjeenk Willink The government is not a business organization – ( http://bit.ly/l8V9LY )
Bordering of the questioning
Closing the gap between private and public cultures make believe that there is such a gap and that these cultures exist. For instance I mention the ABN AMRO bank before the government ‘took this bank over’ with an investment of 23,3 billion Euro. The culture in this bank should be public now. Nonetheless is true. So, the culture in an organization is not determined by the way of financing. My statement is that a culture of an organization is determined by two elements: (1) the functions an organization has and (2) the way the organization makes it possible to practice these functions.
In that respect I read an interesting article about the local governments: aldermen demand better education (http://bit.ly/mT7YZs) Unthinkable that a leader in the private sector would survive such a public demand. A leader in the private sector realizes that it is a question of to be or not to be – if he is not well educated, he won’t survive. A leader in the private sector will take care for his education. He won’t demand – he will do. If he does not, he can leave. Thereby it is not quite sure in daily practice public servant-leaders are eager in accepting the leadership of the Major and aldermen. This despite the position the City-Council and the Major and Aldermen should have in the organization according the Constitution. (Dutch Constitution article 125 section 1 and 2). In that respect a giant gap is beginning to yawn between public and private.
The differences in functions of a bank and a government are obvious: the bank controls the money of individuals and businesses and offers the consumer products he can use for himself. The government makes e.g. laws, offers services and rules the society. The government takes care of in what way civilians relate towards one and other and how they relate towards the public domain.
More and more the differences are fading between organizations, on the parameter ‘the way the organization makes it possible to practice these functions’ due to the increased use of computers. The largest difference between private and public are to be defined realizing ourselves that the local government is solely ruling the public domain and is solely setting the local law. In that respect individuals too, do have their interests. One other cultural difference is the answer to the question of how obvious it can be for public servants they function well in their daily work. And a difference is that an organization for public government doesn’t have any competition with some other institute. Next to this a public organization doesn’t make any profit. Banks do have competition and these institutes make profit.
The cultural differences have not been exhausted yet. The board of Council of a bank is beyond any doubt the boss. It is not quite clear in the Netherlands which functionary in daily work the boss is in organizations of the government. Although in the local governments the city-council is the head of the organization, that council however is not authorized to mingle in the daily management. In that respect it is relevant to realize that an organization of the public government has been financed by all citizens whatever they have voted, left or right wing. The bank is being run with the money of the shareholders and the clients. When a bank does not function well, is has direct consequences to their income. That is a directly felt interest. The civilian in common, does not have such a direct experience in a well functioning organization of the government.
Both bank and government employ employees originating out of western society oriented schools of education. An education for becoming a manager of a bank has different kind of institutions, but other than these for becoming a manager in the government. Thus students are getting used to the culture of their own concerns. Institutions for training managers in Governmental organizations are apart from these – that is a world apart.
Changing step by step on the way
If we consider our country to be a business-organization amidst other business-organizations in the world, the perspective is rising to see in what way we can close the gap between the cultures. Each country must think businesslike. Nothing is wrong with that on principle. Each family should do that all over the world. Then the question rises which economical model we should follow: John Keynes’? He saw trap-falls in capitalism. He saw the interest of the society in the economical guidance of the government. Or do we follow the model of Adam Smith, economical liberalism. Or perhaps we follow the governmental model of R.A.W. Rhodes. Then we have civilian experts participate in ruling committees erected by the Government.
Take the fences down inbetween the government and the society
If we follow Rhodes we get scarcely populated governmental institutes. The public servants need to accomplish the same achievements in comparison to what they must achieve nowadays. But they accomplish them with help of civilian experts in temporally erected committees. The civil members have been set tasks to fulfill. These civilians are experts on these tasks. The civil servant-members and the politician-members need to control the public interests. For until now both the alleged power of the large moneyed interest and the heavy governmental organizations were not capable in keeping running the dynamics in society.
Een businessmodel voor een ander marktgericht openbaar bestuur
Nyenrode heeft een nieuwe MBA-opleiding: Public-Private. Schrijver van onderstaande column heeft daarin belangstelling en kreeg de gelegenheid mee te dingen naar de winst: de deelnemers konden één module winnen van de vier (de hoofdprijs) of 1000 euro korting krijgen op één module. (http://www.nyenrode.nl/Education/MBA/MBAPP/Pages/Win%20een%20module… )
Zeven hoogleraren van Nyenrode en een docent van deze opleiding oordeelden over veel ingezonden columns. Met de column in deze bijdrage van mij aan Ambtenaar 2.0 dong ik mee: het moest gaan om de overbrugging van de kloof tussen publiek en privaat.
Het voelt aan voor een ervaringsdeskundige in ambtenarenland, als een apotheose dat mijn column tot de tien beste behoort. Ambtenaar 2.0 krijgt voor mij de primeur. Uiteraard zal ik later deze column ook plaatsen op het Nederlands Medianetwerk.
Ik zou dolgraag willen onderzoeken hoe het mogelijk is met een ander marktgericht openbaar bestuur een grotere dynamiek in de samenleving mogelijk te maken. Hieronder volgt mijn column:
Met dit artikel ga ik in op de uitdaging van Nyenrode (http://bit.ly/jT2axR) een column te schrijven over het dichten van de kloof tussen de publieke en private culturen in Nederland. Ik werk in opdracht van de overheid als zzp-er en ik doe zo meervoudige ervaring op, op het snijvlak van publiek en privaat. Daarbij zij gezegd dat ik mijn private poot stijf houd als professional onder ambtenaren. Dat levert interessante informatie op, zeker als het gaat om de kloof tussen privaat en publiek. Zie ook mijn eerdere publicaties: http://bit.ly/gbnk3c enhttp://bit.ly/iUYmSK
Het onderwerp van de prijsvraag is te breed en te algemeen geformuleerd voor een column. Daarom zal ik de vraagstelling afbakenen. Tot op het hoogste niveau is Nederland verdeeld over de positie die de overheid in de Nederlandse samenleving zou moeten hebben. Hoogleraren denken hierover doorgaans genuanceerd. Sommigen onder hen voeden Britse hoogleraren als R.A.W. Rhodes, The new government, governing without a government) – , anderen zullen geïnspireerd zijn door de eerste negatieve bevindingen in onze samenleving met een overheid die het marktdenken is gaan volgen (Alex Brenninkmeijer, De overheid als bedrijf – http://bit.ly/ilHxn7 en de vicepresident van de Raad van State, Herman Tjeenk Willink (De overheid is geen bedrijf – http://bit.ly/l8V9LY).
De afbakening van de vraagstelling
Het dichten van de kloof tussen private en publieke culturen veronderstelt dat die kloof en dat die culturen er zijn. Laat ik er dan van uitgaan dat een voorbeeld van een private cultuur die van de ABN AMRO was voordat de overheid de bank ‘overnam’. Dan zou de cultuur nu een publieke zijn? Dat is niet het geval. Dus aan de financiering ligt het niet. Mijn stelling is dat de bedrijfscultuur in de hand gewerkt wordt door een combinatie van de functies van de organisatie en de wijze waarop die functies in de organisatie mogelijk gemaakt worden. Dan las ik vandaag een heel interessant bericht over de lokale overheid: wethouders willen betere scholing http://bit.ly/mT7YZs In de private sector is het ondenkbaar dat leidinggevenden dit gaan roepen. Die zorgen ervoor dat ze voldoende scholing hebben. Dat is een kwestie van overleven. Het is óók de vraag of leidinggevende ambtenaren bij de overheid zo happig zijn op een professioneel dagelijks bestuur – en dat ondanks de verhouding tussen bestuur en ambtelijk apparaat zoals in de grondwet vastgelegd (art. 125 lid 1 en 2). Daar begint een enorme kloof te gapen tussen privaat en publiek.
De functieverschillen tussen bank en overheid zijn duidelijk: de bank beheert geld van individuen en bedrijven, en biedt de consument allerlei producten aan voor eigen gebruik. De overheid maakt onder meer wetten, levert service en gaat over de samenleving: hoe burgers zich verhouden tot elkaar en tot het openbare domein.
De verschillen tussen hoe de organisaties het werk mogelijk maken vallen steeds meer weg met de verdere opkomst van de computer. Het grootste verschil is dat de overheid over het openbare domein gaat en over de (lokale) wetgeving. Ook daarin hebben individuen belangen. Een ander verschil is hoe duidelijk het voor medewerkers is wanneer ze goede prestaties leveren. Het is nog maar de vraag of de ambtenaar dat altijd kan weten. En: een overheidsinstelling concurreert niet met een andere instelling van de overheid en maakt geen winst. Banken onderling concurreren wel en maken wel winst.
De verschillen zijn nog niet uitgeput: de Raad van Bestuur van een bank is gewoon de baas. Bij instellingen van de overheid is dat schimmiger: bij gemeenten bijvoorbeeld, staat de gemeenteraad aan het hoofd van de organisatie, maar mag die raad zich niet bemoeien met de bedrijfsvoering door ambtenaren. En van belang in dit kader: de overheidsorganisatie draait op het geld van alle burgers gezamenlijk of ze nu links of rechts gestemd hebben. De bank draait op het geld van aandeelhouders en de klanten van de bank. Hun belang bij een goed draaiende organisatie voelen ze direct in hun portemonnee. Het belang van de burger in een goed draaiende overheidsinstelling is tot nu toe veel minder voelbaar.
Zowel bij de bank als bij de overheid, werken mensen die voortkomen uit op onze westerse samenleving georiënteerde opleidingen. Voor een opleiding als manager bij een bank bestaan diverse opleidingsinstituten, maar andere dan die voor de manager bij de overheid. Zo raken de studenten alvast gewend aan de bedrijfscultuur waarvoor ze opgeleid worden. Onderwijsinstellingen voor bestuurskundigen leiden dergelijke functionarissen op voor de overheid: een afzonderlijke wereld, de bestuursacademie.
De veranderingen die gaandeweg in de hand te werken zijn
Wanneer we uitgaan van de BV Nederland en we zien Nederland als een bedrijf te midden van andere ‘bedrijven’ in de wereld, ontstaat het perspectief dat nodig is om te zien hoe de kloof tussen de culturen is te dichten. Dan moet iedereen bedrijfsmatig gaan denken. Daarmee is op zich niets mis: dat moet elk gezin overal in de wereld. Maar dan komt wel de vraag om de hoek kijken welk economisch model we volgen: die van John Keynes? Hij zag valkuilen in het kapitalisme en zag het belang in van de sturende overheid. Of volgen we Adam Smith van het economisch liberalisme? Of het model van R.A.W Rhodes en laten we de overheid vertegenwoordigen door burgers die participeren in organen met overheids(deel)taken als gebruikers en bestuurders.
De schotten weg tussen de overheid en de samenleving
Volgen we Rhodes, krijgen we dunbevolkte overheidsinstellingen. De ambtenaren moeten dan nog wel dezelfde prestaties leveren. Maar die leveren ze met behulp van tijdelijk en ad hoc samengestelde bestuurlijke organen met daarin burgerparticipanten met een opdracht. Die burgers zijn wél deskundig op het gebied waarin ze gezien de taak van het orgaan deskundig moeten zijn. De ambtenaren en politici die ook in die organen zitting hebben, houden zicht vanuit het perspectief van het algemeen belang. Want tot nu toe is de kennelijke macht van het grootkapitaal net zo funest gebleken.
Geertjan Benus
Utrecht, juli 2011
Trots, deel 2
Trots
Bovenstaand artikel in RePublic was voor mij aanleiding om dit artikel te schrijven. Uit dit artikel blijkt om welke waarden ( ZZP-ers creëren geen waarde ) het mij gaat in mijn werk:
Trots deel 2
Sinds 1993 zit ik in de ‘notulisten-industrie’. Vanuit een directiesecretariële positie als uitzendkracht, begon ik als zelfstandig notulist. Ze hadden me leren kennen op het directiesecretariaat, mijn opdrachtgevers. Met mijn koffer toog ik van vergadering naar vergadering. Ik werkte vooral nog op het snijvlak tussen publiek en het lokale bestuur. Inspraak- en informatieavonden versloeg ik. Ik leerde veel kennen van mijn stad en zijn bestuur. Bij aanvang van mijn inmiddels zestienjarige carrière, was het voor mij een sport om zoveel mogelijk informatie te onthouden. Maar met zes vergaderingen in een week, leer je die sport wel af.
Langzaam maar gestaag dacht ik carrière te maken. Ik mocht raadscommissies verslaan, én ik zat bij ambtelijke vergaderingen. Ik ontwikkelde een nieuwe sport: zonder een heldere instructie, inschatten welke functie het verslag zou kunnen hebben gezien de plek in de organisatie waar de vergadering plaatsvond. Dat besef kon als leidraad dienen voor de selectie van informatie die op schrift moest. Ik zei niet veel, want dat was mijn positie in de vergaderingen. Vroeg ik wel eens wat, kon zich soms een ambtelijke zuurpruim aandienen die dan zei ‘Je lijkt wel een kind, die vraagt je ook het hemd van je lijf’. Nu met dit prachtige stukje van Louis Hooghers over trots, besef ik dat zuurpruimerij eigen is aan de ambtelijke cultuur. Je mag trots zijn als het je ten deel valt; dan hoor je er dus een beetje bij!
Maar dat alles nam niet weg dat ik standvastig bleef en steeds meer begreep van wat er om mij heen gebeurde. Dat heet tegenwoordig ervaringsleren en als je daar dan een examen in aflegt ben je ineens gestegen op de maatschappelijke ladder. In 16 jaar tijd ben ik behoorlijk gestegen. Niet dat er reden was om die stijging wereldkundig te maken – ik kreeg opdrachten, verdiende mijn geld, en ik zag soms meewarige blikken om mij heen. Ik hoorde dan tegen mij zeggen ‘Ha, je doet dit werk nog steeds’. ‘Ja, ik denk, dus ik ben’, zei ik dan in mijzelf terug en dacht dan een beetje somber: ‘Ook die heb ik niet zelf verzonnen’. De ander zei vervolgens vrolijk: ‘Wie schrijft die blijft’. Ik dacht dan steevast: ‘Ook, daarvan ben ik niet zo zeker’.
Ondertussen deed ik meer en meer ervaring op in het ambtelijke bedrijf. Ik mocht OR-vergaderingen verslaan, bouwvergaderingen, coördinatievergaderingen, managementvergaderingen, adviescommissievergaderingen, juridisch getint overleg tussen ambtenaren en belanghebbende individuen en groepen. Als de functie nog bestond, was ik nu toch zeker wel ‘schrijver eerste klas’. Een bouwproject werd ISO 9001 gekeurd – auditoren vonden mijn verslaglegging geweldig doorzichtig. Mijn verslagen werden ISO 9001 mee goedgekeurd. Het zal de ambtelijke trots om mij heen zijn geweest, die voorkwam dat ik naast mijn schoenen ging staan. Later vernam ik via de pers over bouwfraude (uiteraard niet bij opdrachtgevers van mij) en dacht ik dat mijn doorzichtigheid misschien toch niet zo op prijs was gesteld. Ondertussen ging mijn denken door: over de positie van lokaal bestuur en samenleving, de betrokkenheid van burgers bij ambtelijke projecten, maatschappelijke functies van politici, de scheidslijn tussen ambtelijk en bestuurlijk. Steeds vaker bleek dat ik verslagen afleverde waaraan mijn opdrachtgever nauwelijks iets hoefde te veranderen.
Toen kwam het dualisme. Het griffiewerk werd gecentraliseerd. Ik kwam op een positie waarin ik besefte dat de verslaglegging van ambtelijke vergaderingen met beleidsmedewerkers, een voorbereiding is van een politiek traject. Ik schreef mijn notulen en verwerkte de informatie op drie verschillende niveaus. Eén niveau was bedoeld voor het verslag. De andere niveaus waren voor mijzelf. Voor mijn eigen ontwikkeling. Ik getuig van die ontwikkeling op het Nederlands Medianetwerk: http://medianetwerk.ning.com/profiles/blog/list?user=2hvzevcjhulym
Tegenwoordig krijg ik vragen uit mijn eigen sector, uit de ‘notulisten-industrie’. Of ik het wel een beetje leuk vind om op te schrijven wat politici zeggen. Ik vertel dan welke functies de verslaglegging allemaal kan hebben. En ik denk vooral in mezelf: ‘het ambtelijke bedrijf is ingesteld door de politiek om de politiek te ondersteunen. Dat is zo grondwettelijk bepaald. Ik mag trots zijn dat ik de politiek mag verslaan. Wanneer je dat niet wil doen ben je dat ambtelijke bedrijf niet waard. Dan moet je een ander bedrijf zoeken. Een bedrijf bijvoorbeeld dat minder over de samenleving gaat.’ In mijn beleving vanuit mijn positie als zelfstandig ondernemer in een ambtelijke wereld zou je pas toegang moeten krijgen tot het ambtelijke bedrijf wanneer je met verve op wil schrijven wat de politici zeggen. Niet omdat je het eens bent met wat de politici zeggen, maar omdat je de professionaliteit hebt om in te zien welke functie het heeft nadat je hun woorden hebt geschreven. Wat geweldig dat Louis Hooghers nu schrijft: ‘De beleidsmedewerkers gaat het om een zorgvuldige besluitvorming. Los van de persoon van de bestuurder, los van de inhoud.’ Ik realiseer mij daardoor des te meer en met des te meer trots dat ik een gewaardeerde bijdrage lever aan de professionaliteit van het ambtelijke bedrijf. Ik zie gretig en reikhalzend uit naar mijn promotie, met dank aan de schrijver van ‘Trots’. Ik weet mij met mijn beroep in een gezelschap dat het waard is over mijn notulen te beschikken. Louis Hooghers en ik beseffen waarom: het democratische proces staat voorop.
Geertjan Benus
13 januari 2011 vond in Ahoy in Rotterdam het symposium Ondernemend Aanbesteden’ plaats, georganiseerd door PIANO0 (expertisecentrum in de aanbesteding), Bouwend Nederland (de vereniging van bouw- en infrabedrijven) en het CROW (het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte).
De inleiders, prof. dr. M. Scheltema van de Commissie Aanbesteden, de heer J.G. Hartog (Bouwbedrijf Mourik) en de heer H. Krieger (wethouder gemeente Purmerend) voerden het woord vóór de pauze. Na de pauze behandelde de dagvoorzitter de in de pauze verzamelde vragen uit het publiek: professoren, ingenieurs, wethouders, vertegenwoordigers van ministeries, bouwbedrijven, gemeenten, het CROW, en advies- en organisatiebureaus.
Uit het symposium bleek dat partijen in 2011 voor een andere toonzetting gaan. Een toonzetting waarin de werking van de markt samengaat met een constructieve onderlinge benadering.
Een nieuw begrip buiten de aanbestedingprocedure
Het is boeiend. Een nieuw kader is geschetst buiten het proces van de aanbesteding. Dat nieuwe kader maakt zichtbaar dat na de pauze sommige vragen nog worden gesteld vanuit het huidige. Duidelijk is daardoor ook dat over God’s akker nog veel water zal moeten vloeien voordat het nieuwe elan in de Nederlandse bouwwereld helemaal een feit zal zijn. Met de meest recente journaalbeelden op mijn netvlies van de vele overstromingen in de wereld – ook in Nederland op dit moment – verwacht ik dat dat wáter geen probleem zal zijn.
De marktdagen als rode draad; marktdagen als prelude van aanbesteding
Centraal in het symposium staan drie begrippen: samenwerken, meerwaarde en creativiteit. Marktdagen vormen de rode draad in de bijdragen van de inleiders, gezien vanuit het perspectief van de regelgever (de hoogleraar), van de opdrachtnemer (Mourik) en van de opdrachtgever (de wethouder). Marktdagen zijn dagen voor bouwers en opdrachtgevers om informatie uit te wisselen. Bedrijven krijgen een platform om zich te profileren. Zij kunnen mogelijkheden ontdekken voor samenwerking. Zij kunnen met andere aanbieders in de markt meerwaarde genereren.
Samenwerking, creativiteit, intensievere communicatie, en een groeiend onderling vertrouwen zullen de toekomst in de bouwwereld van Nederland gaan bepalen. Zelf krijg ik daarbij een ‘vriendelijke chaos’ als beeld voor ogen. Een door organisatie beheerste, nuttig als voorportaal van het creatieve proces. De heer Hartog van Mourik spreekt in dit verband over een ‘innovatief traject’ en over een ‘beter vertrouwen’.
Het oude en het nieuwe gaan prima samen
Duidelijk wordt ook dat partijen van mening zijn dat met het oude RAW-bestek niets mis is. Het is niet de bedoeling om wat nu goed werkt, af te schaffen. Ook hoeft het niet allemaal EMVI (economisch meest voordelige inschrijving). EMVI is een manier van aanbesteding waarbij de opdrachtgever naast de prijs vooral ook de kwaliteit van het werk meeweegt. Bij sommige eenvoudige opdrachten is nog steeds te kijken naar simpelweg het meest goedkope. Aan het nu bestaande wordt vooral iets toegevoegd. Dus aan de bestaande marktconsultatie (wat is er te koop en onder welke voorwaarden) voegen partijen de marktdagen toe. Partijen houden de Leidraad V&G (Veiligheid en Gezondheid) van Bouwend Nederland in ere. In de marktdagen gaat het hen vooral om de te ontwikkelen meerwaarde. Ondernemers kunnen in hun onderlinge communicatie nieuwe ideeën opdoen.
Partijen onderkennen breed dat communicatie voorafgaand aan en in de aanbesteding een zinvol en cruciaal punt van aandacht is. En passant is gezegd dat dit ook van belang is in het bouwproces zelf, in de realisatie. Om die communicatie tot stand te brengen, is dat andere klimaat nodig, die andere toonzetting. Marktdagen kunnen daaraan bijdragen. De heer Hartog stelt dat het nodig zal zijn om goede inhoudelijke afspraken te maken en dat provincie, het waterschap en gemeenten er goed aan doen hierin de samenwerking op te zoeken.
